سایدلودینگ آیفون جنجالی شد؛ اپل و اپیک گیمز درگیر نبردی تازه

نبرد بی‌پایان اپل و اپیک؛ از آمریکا تا استرالیا

پرونده‌ی اپل و اپیک گیمز از سال ۲۰۲۰ آغاز شد، زمانی که اپیک با دور زدن کمیسیون ۳۰ درصدی اپ‌استور، مستقیماً پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای فورتنایت را مدیریت کرد. نتیجه؟ حذف فوری بازی از اپ‌استور و آغاز یکی از پرسر‌و‌صداترین پرونده‌های حقوقی تاریخ فناوری.

در ایالات متحده، دادگاه در نهایت حکم داد که اپل باید به توسعه‌دهندگان اجازه استفاده از درگاه‌های پرداخت جایگزین را بدهد. اما اپل با ترفندی زیرکانه اعلام کرد حتی در این حالت نیز کمیسیون خود را دریافت خواهد کرد. این رفتار باعث خشم قاضی شد تا جایی که پرونده برای بررسی کیفری ارجاع داده شد.

اکنون این نبرد به دادگاه‌های استرالیا رسیده و نشانه‌ها حاکی از آن است که این کشور نیز به نفع اپیک حکم خواهد داد و اپل را به پذیرش سایدلودینگ مجبور می‌کند؛ البته هنوز جزئیات اجرایی آن مشخص نیست.

اپل: اپیک می‌خواهد از ما سواری مجانی بگیرد

اپل در آخرین بیانیه‌ی رسمی خود، حملات شدیدی را متوجه اپیک کرده و گفته است:

«اپیک می‌خواهد بدون پرداخت هزینه، از پلتفرم ما استفاده کند و تمام لایه‌های امنیتی طراحی‌شده برای حفاظت از کاربران و توسعه‌دهندگان را نابود کند. این درخواست فراتر از حکم دادگاه است و ما برای حفظ مالکیت فکری و تجربه‌ی ایمن کاربران، در برابر آن می‌ایستیم.»

به‌عبارتی، اپل می‌گوید سایدلودینگ نه‌تنها درآمد این شرکت را تهدید می‌کند، بلکه امنیت سیستم‌عامل iOS را نیز به خطر می‌اندازد. استدلالی که سال‌هاست شعار اصلی اپل در برابر آزادی بیشتر کاربران بوده است.

چرا این نبرد از دو شرکت فراتر می‌رود؟

این درگیری در واقع جدال بر سر فلسفه‌ی طراحی آیفون است. اپل همواره با سیاست «باغ محصور» خود، همه چیز را در کنترل دارد؛ از انتشار اپلیکیشن‌ها تا پردازش پرداخت‌ها. همین کنترل کامل، به باور اپل، دلیل اصلی امنیت بالای iPhone است.

در مقابل، اندروید سال‌هاست به کاربران امکان نصب آزادانه اپ‌ها از منابع دیگر را می‌دهد. بله، این آزادی خطراتی دارد — از بدافزار تا سرقت داده — اما در عوض، حق انتخاب واقعی را به کاربر می‌دهد.

اپل نگران است که باز کردن درهای iOS به روی سایدلودینگ، آن را به نسخه‌ای از اندروید تبدیل کند؛ هم از نظر امنیت و هم از منظر مالی، چون منبع درآمد ۳۰ درصدی اپ‌استور را تضعیف می‌کند.

استدلال اپل زیر سؤال است

در حالی که اپیک گیمز با درخواست کمیسیون صفر درصدی تا حدی ریسک می‌کند، استدلال اپل نیز بیش‌از‌پیش شکننده شده است. دادگاه آمریکا پیش‌تر این شرکت را به گمراه‌کردن دادگاه برای حفظ سود خود متهم کرده بود؛ اقدامی که اعتماد عمومی را خدشه‌دار کرد.

در عمل، کاربران امروزی به آزادی بیشتری نیاز دارند. اگر فردی می‌خواهد اپی را از وب‌سایت توسعه‌دهنده نصب کند، باید حق انتخاب داشته باشد — حتی اگر خطرات امنیتی را آگاهانه بپذیرد. اپل می‌تواند با هشدارها و لایه‌های امنیتی متعدد، ریسک را کاهش دهد، اما نباید تصمیم نهایی را از کاربر بگیرد.

آینده‌ی سایدلودینگ در آیفون چه خواهد شد؟

اروپا با قانون DMA (قانون بازارهای دیجیتال)، اپل را از سال ۲۰۲۴ وادار کرده امکان نصب اپ‌ها از منابع دیگر را در iOS فراهم کند. اگر استرالیا هم در مسیر مشابهی حرکت کند، ممکن است شاهد تغییر جهانی در سیاست‌های اپل باشیم. با این حال، به نظر می‌رسد اپل تا آخرین لحظه برای حفظ ساختار بسته‌ی خود مقاومت کند.

مقالات مرتبط

• پاسخ اپل به تهدید شکایت ماسک بر سر اپ استور
• فورتنایت رسما از اپ استور حذف شد

جمع‌بندی

نبرد اپل و اپیک گیمز دیگر فقط دعوای دو شرکت نیست؛ بحثی بنیادین درباره مالکیت، آزادی و امنیت در دنیای دیجیتال است. اپل می‌خواهد کنترل خود را حفظ کند، اپیک آزادی کاربران را می‌طلبد. نتیجه‌ی نهایی این کشمکش، می‌تواند شکل آینده‌ی استفاده از آیفون را برای همیشه تغییر دهد.

پرسش‌های متداول (FAQ)

1. سایدلودینگ چیست؟
   سایدلودینگ به معنی نصب اپلیکیشن از منبعی خارج از اپ‌استور است؛ مانند دانلود مستقیم از وب‌سایت توسعه‌دهنده.
2. چرا اپل با سایدلودینگ مخالف است؟
   اپل معتقد است این کار خطر نفوذ بدافزار و نقض حریم خصوصی را افزایش می‌دهد. منتقدان اما می‌گویند هدف واقعی، حفظ درآمد اپ‌استور است.
3. آیا اپیک گیمز می‌تواند بدون پرداخت کمیسیون اپل، بازی خود را منتشر کند؟
   در حال حاضر خیر؛ اما اگر دادگاه‌های استرالیا یا سایر کشورها به نفع اپیک حکم دهند، این موضوع می‌تواند تغییر کند.
4. این تصمیم چه تأثیری بر کاربران آیفون در ایران دارد؟
   در صورت اجرای سایدلودینگ، کاربران ایرانی می‌توانند راحت‌تر از محدودیت‌های اپ‌استور عبور کنند و اپ‌های دلخواه خود را مستقیماً نصب کنند.
5. آیا امنیت آیفون کاهش پیدا می‌کند؟
   اگر اپل کنترل خود را کاهش دهد، احتمال تهدیدهای امنیتی بیشتر می‌شود، اما با آموزش و هشدارهای لازم، این خطر قابل مدیریت است.