رقیب جدید اپ استور؛ AltStore PAL به ژاپن و استرالیا می‌رسد

AltStore PAL چیست؟

 اپ استور AltStore PAL نسخه‌ای از آلت استور AltStore است که با هدف فعالیت قانونی در چارچوب قوانین اتحادیه اروپا (مخصوصاً قانون بازارهای دیجیتال یا DMA) طراحی شده است.
در حالت عادی، AltStore به کاربران امکان نصب اپلیکیشن‌هایی را می‌دهد که در اپ استور رسمی اپل پذیرفته نشده‌اند، معمولاً از طریق فرآیند sideload با استفاده از Apple ID و محدودیت‌هایی مثل انقضای هفت‌روزه.
اما AltStore PAL با پشتیبانی از مدل ارائه نرم‌افزار از طریق Alternative Marketplace اپل، برخی محدودیت‌های sideload سنتی را حذف می‌کند.

تفاوت‌های کلیدی AltStore PAL و AltStore Classic

در جدول زیر برخی تفاوت‌ها را مرور می‌کنیم:

به عنوان مثال، وقتی AltStore PAL در نسخه ۲.۱ اجازه افزودن مأخذ (source) برای اپلیکیشن‌های ثالث را داده است، کاربران توانستند اپ‌هایی مانند iTorrent، qBitControl و PeopleDrop را اضافه و نصب کنند.

در ضمن، در نسخه به‌روزرسانی ۲.۲، قابلیت AltStore Classic به فهرست اپ‌ها اضافه شده که امکان نصب اپ‌هایی با فایل IPA فراهم می‌کند.

برنامه گسترش جهانی AltStore PAL

توسعه‌دهندگان AltStore PAL اعلام کرده‌اند که این فروشگاه را تا پایان سال میلادی جاری در ژاپن، برزیل و استرالیا معرفی خواهند کرد، و سپس در سال ۲۰۲۶ به بریتانیا نیز ورود می‌کند. 
اما تاریخ دقیق راه‌اندازی هنوز اعلام نشده است و تیم توسعه منتظر پاسخ رسمی اپل درباره زمان‌بندی است.

یکی از دلایلی که این تأخیر محتمل است، وضعیت قانون‌گذاری در این کشورهاست؛ در ژاپن، استرالیا و برزیل، هنوز مقرراتی که اپل را مجبور به پشتیبانی از فروشگاه‌های جایگزین کند، نهایی نشده یا اجرا نشده‌اند.
برای مثال، در آمریکا فعلاً اپل درگیر پرونده حقوقی با وزارت دادگستری است و ممکن است سال‌ها طول بکشد تا الزام قانونی برای فروشگاه‌های ثالث در آنجا ایجاد شود.

ادغام با فدِریس (Fediverse)

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های برنامه AltStore PAL، اتصال آن به شبکه‌های باز اجتماعی (فدِریس) از طریق پروتکل ActivityPub است.

چگونه کار می‌کند؟

• هر منبع (Source) داخل AltStore دارای حساب ActivityPub می‌شود و کاربران می‌توانند آن را دنبال کنند.

• اعلان‌ها، بروزرسانی‌ها و اطلاعیه‌ها می‌توانند به فدِریس فرستاده شوند و برعکس. یعنی کاربر در Mastodon یا سایر شبکه‌ها بتواند به بروزرسانی‌های اپ‌ها واکنش نشان دهد و همان تعاملات داخل خود AltStore نمایان شوند.

• این ویژگی در «چند ماه آینده» برای کاربران ارائه خواهد شد.

این اتصال به شبکه‌های باز، فروشگاه را فراتر از یک اپلیکیشن محلی می‌برد و به تعامل کاربر با اکوسیستم بازتر کمک می‌کند.

مخاطرات و چالش‌ها

در کنار امکانات جدید، AltStore PAL با تعدادی چالش روبه‌روست:

کنترل اپل

با وجود قوانین DMA، اپل هنوز کنترل‌هایی دارد که می‌تواند توزیع برخی اپ‌ها را لغو یا محدود کند. به عنوان مثال، اپل اخیراً iTorrent را از AltStore PAL حذف کرده است و دسترسی آن را لغو کرده است.

هزینه و مدل مالی

ابتدا استفاده از AltStore PAL نیازمند اشتراک سالانه بود (حدود ۱.۵ یورو) برای پوشش هزینه‌های اپل و سرورها.
اما پس از دریافت گرنت (مثلاً از شرکت Epic)، این هزینه حذف شد و استفاده برای کاربران اتحادیه اروپا رایگان شد.

پوشش محدود

فعلاً فقط کاربران اتحادیه اروپا می‌توانند از AltStore PAL استفاده کنند. کسانی که بیرون از اتحادیه اروپا هستند، با خطا مواجه شده‌اند و امکان نصب آن را ندارند.

امنیت و نظارت

وقتی اپ‌ها از منابع متنوع منتشر می‌شوند، نظارت بر امنیت آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. AltStore مدعی است اپ‌های توصیه‌شده را بررسی می‌کند.
اما چالش این است که آیا فرآیند بررسی مستقل و مؤثر خواهد بود یا خیر.

تأثیر برای کاربران فارسی‌زبان (مثلاً ایران)

اگر چه امکان دسترسی مستقیم به AltStore PAL در ایران در حال حاضر وجود ندارد، اما گسترش این مدل در سراسر جهان ممکن است:

• شرکت‌ها و قانون‌گذاران در کشورهای دیگر را به بررسی الزام قانونی برای پذیرفتن فروشگاه‌های ثالث ترغیب کند.

• کاربران فارسی‌زبان در کشورهای دارای قوانین مناسب در آینده بتوانند از این امکانات بهره ببرند.

• تجربه کاربری جهانی تحت تأثیر قرار بگیرد؛ به عنوان مثال انتشار اپ‌های مستقل بهتر و رقابتی‌تر شود.

اگر روزی ایران مشابه اروپا قانون‌هایی برای باز کردن اکوسیستم موبایل تصویب کند، مدل‌هایی مانند AltStore PAL می‌توانند پیشگام باشند.

سؤال‌های متداول (FAQ)

1. آیا AltStore PAL هم‌اکنون برای ایران قابل استفاده است؟
   خیر. AltStore PAL فعلاً فقط در کشورهای عضو اتحادیه اروپا قابل نصب است. کاربرانی با Apple ID خارج از اتحادیه اروپا یا موقعیت جغرافیایی غیرعضو، هنگام تلاش به نصب خطا دریافت می‌کنند.
2. آیا اپلیکیشن‌های داخل این فروشگاه امن هستند؟
   AltStore ادعا کرده است اپ‌هایی که از منابع پیشنهادی عرضه می‌شوند را بررسی می‌کند.
   اما همچنان ریسک‌هایی وجود دارد اگر یک منبع جدید مخرب باشد. کاربران باید مراقب باشند و فقط از منابع قابل اعتماد استفاده کنند.
3. آیا اپل می‌تواند اپ‌ها را حذف کند؟
   بله. همان‌طور که در مورد iTorrent رخ داد، اپل توانست توزیع آن را لغو کند.
   قوانین جدید مانع کنترل کامل اپل نیست بلکه چارچوبی را برای رقابت بیشتر فراهم می‌کند.
4. چه اپ‌هایی در AltStore PAL عرضه شده‌اند؟
   از ابتدا اپ‌هایی مثل Delta (امولاتور کنسول)، Clip (مدیر کلیپ‌بورد) عرضه شدند. بعداً اپ‌های ثالث مانند iTorrent، qBitControl و PeopleDrop اضافه شدند.
   همچنین نسخه افزوده AltStore Classic به کاربران امکان نصب اپ‌های IPA داد.
5. آیا این تغییرات به فروشگاه اپل ضربه می‌زند؟
   داشتن فروشگاه‌های جایگزین باعث افزایش رقابت می‌شود. اگر این مدل‌ها موفق باشند، اپل ممکن است مجبور شود امکانات بیشتری ارائه کند یا کارمزدها را کاهش دهد. اما در کوتاه‌مدت، کاربران نیز گزینه‌های بیشتری خواهند داشت.

نتیجه‌گیری

AltStore PAL گامی بزرگ در جهت امکان دسترسی بیشتر و تنوع در اکوسیستم iOS است. عرضه آن در اتحادیه اروپا، امکان اجرای اپلیکیشن‌هایی که قبلاً مسدود بودند، و آینده ادغام با شبکه‌های باز (فدِریس) همگی جذاب‌اند. البته چالش‌هایی همچون کنترل اپل، مسائل امنیتی و موانع قانونی در کشورهای هدف وجود دارد.